شود ، خراجى بدهد . در 498 يا 499 كواذ تقريبا بىجنگ دوباره بسلطنت رسيد « 1 » . در هيچيك از منابع ما ذكرى از اوضاع زمان ژاماسپ نيست . شورش ارامنه و طغيانهاى ديگر ، كه قبل از ژاماسپ شروع شد ، در عهد او دوام داشت و سركوبى شورشيان پس از خلع ژاماسپ واقع گرديد . ژاماسپ ، كه بعدل و رأفت مشهور است ، نمايشى از فعاليت و نيروى خويش نداد و چون حاميان غيور براى خود نديد ، بهتر دانست ، كه استعفا دهد و تاج و تخت را ببرادر واگذارد . مندرجات تواريخ راجع بسرانجام ژاماسپ فوق العاده متفاوت و مختلف است . فقط يكى از مورخان « 2 » گويد ، كه كواذ ژاماسپ را هلاك كرد . پروكوپيوس مدعى است ، كه او را كور كرده‌اند و نام او را ولاش مينويسد ؛ در اين‌جا ژاماسپ را با ولاش ، كه قبل از كواذ صاحب تاج و تخت بود و او را نابينا كردند ، اشتباه نموده است . بنابر روايت اوتوكيوس و طبرى ژاماسپ نفى بلد شد . دينورى ، ثعالبى و فردوسى گويند ، كه كواذ ژاماسپ را بخشيده ، از كيفر دادن او صرفنظر كرد . آگاثياس هم ، كه از

--> سازند . بارى نويسندگانى كه جزء سلسله دوم روايات قرار داديم ، داستان عشقبازى كواذ را در زمان ولاش قرار داده‌اند ، اما مؤلفانيكه جزو سلسله چهارم شمرديم ، چون دو نوبت فرار براى كواذ قائل شده‌اند ( يكى فرار به خاك تركان در عهد ولاش ، ديگر گريختن بكشور هفتاليان در زمان ژاماسپ ) ، قصه معاشقه را در مكان اصلى خود آورده‌اند ، راجع بموضوع اين داستان ر ك به : H . v . Mzik , Das Motivenschema vom in der Fremde geborenen و Mitteil . d , anthropol , Gesellsch . in Wien ويزگول . , . . . Sohn LX ( 1930 ) ص 199 و ما بعد ، و از همين مؤلف : Sagenmotive in historischen Berich ten fur die - Abstammungvon Heiden und Herrschern , Mitteil . d . - ص 199 و ما بعد . anshropol . Gesellsch . in Wien LXIV ( 1934 ) ( 1 ) - استيليتس دروغى ؛ پروكوپيوس ؛ آگاثياس ؛ خوذاى نامگ ، راجع به زمان واقعه ، طبرى ، ص 428 . ( 2 ) - الياس نصيبينى ، ر ك نلدكه ، طبرى ، ص 146 - 145 ، يادداشت 5 .